Esperanto

Jóge Wikipedia.
Dem : Joowiin, Seet

Esperanto - Làkk

Maandarga - joxoñ bi - joxoñ yi- Esperanto-Làkk[Soppi]

Internacia Lingvo Kurso - volofa lingvo Lii ndimbal: (Helpo: www. esperanto-afriko. org. (kurso en araba lingvo); www. lernu.net kursoj (= kursoj) La internacia lingvo - ESPERANTO estas lingvo facila.

Internacia Làkk - "internacia lingvo" - ESPERANTO[Soppi]


Ĉ = (Sili) Ĉilio, G = (J) germanio, germanujo (=Almaañ) , Ĥ = Ĥemio (= ?; (Novartis, BASF), J = Junio (=Suwe); Julio (= Sulet ); J = Jordanio (Jordaani ), Ĵ = ĵurnalo (= surnaal ); Ŝ = ŝipo (= gaal / waruwaay ); Ŭ = aŭto (= oto ; ndaama; woto)




Alfabeto de Esperanto ESPERANTO ( fr.: alphabet)[Soppi]

  • Alfabeto de Esperanto;
  • - Esperanto, a, b, c (gune) deggal!
ESPERANTO - Alfabeto de Esperanto
Alfabeto de Esperanto
  •  ?? - Prononoco kaj alfabeto ( fr.: prononciation et alphabet) : “Afriko”, "hotelo", "amiko", "kontinento".


ESPERANTO - ALFABETO - ( fr.: alphabet)

Aa, Bb, Cc, Ĉĉ, Dd, Ee, Ff, Gg, Ĝĝ, Hh, Ĥĥ, Ii, Jj, Ĵĵ, Kk, Ll, Mm, Nn, Oo, Pp, Rr, Ss, Ŝŝ, Tt, Uu, Ŭŭ, Vv, Zz.

Nomoj de la literoj: a, bo, co, ĉo, do, e, fo, go, ĝo, ho, ĥo, i, jo, ĵo, ko, lo, mo, no, o, po, ro, so, ŝo, to, u, ŭo, vo, zo.

Ekzemploj: c = : cigaro (= ), princo ( = lingéer) s = : kiso (= ?) (baiser / kiss); v = : varma (= taanga ) z = : rozo (= ?)(Rose (fleur))

  • Ĉĉ, Ĝĝ, Ĥĥ, Ĵĵ, Ŝŝ, Ŭŭ
  • Ĉ = Ĉado (= Cadd )
  • ĝ = ĝangalo ( ?; ) (jungle)
  • ĥ = jaĥto; ( ? );(= gaal); (yacht)
  • ĵ = ĵurnalo (surnaal)
  • ŝ = ŝipo (gaal )
  • ŭ = aŭtobuso (ween, bis, kaar )

(Vikipedio en Esperanto: cx= ĉ, gx= ĝ, hx= ĥ, jx= ĵ, sx= ŝ, ux= ŭ)


  • ĉ (cx), ch,
  • ĝ , (gx) gh,
  • ĥ (hx) hh,
  • ĵ (jx) jh,
  • ŝ (sx) sh
  • ŭ (ux) u

Ekzemplo : chinia esperanta retpagho = ĉinia esperanta retpaĝo

Gramatiko:[Soppi]

la (= artikolo )

  • la tablo - taabal
  • tablo - (= 1 tablo / = 1 taabal )

Substantivo[Soppi]

(Substantivo / ?) -o domo (= neeg) (dom / o dom-o)

  • dom / o = neeg; ker; kër
  • 1 domo = 1 neeg;
  • 1 domo = 1 ker;
  • 1 domo = 1 kër

Adjektivo[Soppi]

(Adjektivo / ?) -a granda : (= ?)(grand / big); granda domo -

  • granda domo
  • malgranda domo (ndaw)/(neeg)

Pluralo[Soppi]

(Pluralo / ?) -j : *malgranda domo (ndaw)/(neeg)

  • malgrandaj domoj (ndaw)/(neeg)
  • 1 domo
  • 2 domoj
  • 1 granda domo
  • 2malgrandaj domoj (ndaw)/(neeg)

Adverbo[Soppi]

(Adverbo/ ?) -e. Eva kantas bele. (adverbo) - Eva estas bela. (adjektivo) (kantas = woy ); (bele/bela = ?(rafet) /?(taaru))


Deklinacio[Soppi]

(deklinacio)

  • 1. (nominativo): la ronda tablo - (kiu?)
  • 2. (akuzativo): la rondan tablon (kiun ?) (= akuzativo /accusatif)
  • de la ronda tablo (taabal)
  • al la ronda tablo

(ronda = móróg)

  • (joxañ - direkto) + n
  • (joxañ - direkto): en la parko ( bayaal ) - en la parkon >( (joxañ) > bayaal)
  • ( dox ) mi iras en la parko / mir iras en la parkon ( (joxañ) > bayaal )

aboot ji /jaboot yi - Personaj pronominoj:[Soppi]

  • (personaj pronominoj): ( )
  • mi - (man) ------------------- ni - (ñun)
  • vi - (yow) ------------------- vi - (yun)
  • li - (persono) (mom) --------- ili (pluralo) (ñoon)
  • ŝi - (persono) (mom); oni ( fr.: on)
  • ĝi - (objekto, ideo) (mom); si (la sama persono kiel la subjekto, se tiu ne estas mi, ni aŭ vi (aŭ ci))

  • mi - man
  • vi - yow
  • li - mom (goor !)
  • ŝi - mom (jigeen !)
  • ĝi - mom (fr.: la chose, l'idée)
  • ni - ñun
  • vi - yun
  • ili (pluralo) - ñoon


moom - Posedaj pronomoj[Soppi]

posedaj pronomoj + -a:

  • mia - via - lia - ...
  • mia amiko - coro (fr.: mon ami),
  • via hundo - xat; (= (fr. ton chien),
  • lia hundo


Deklinacio[Soppi]

  • (deklinacio):
  • mi (1. nominativo),
  • de mi,
  • al mi ,
  • min (2. akuzativo),.

toolaale - Komparado[Soppi]

  • (Komperativo) + pli
  • (Superlativo) +plej :
  • forta - dëgër
  • pli forta (ol)
  • plej forta (el)
  • forta -
  • pli forta (ol) -
  • plej forta (el) -

'Konjugado - Verbo / Prezenco[Soppi]

Konjugado - Verbo / Prezenco / :+ - as

  • am / i - nob, sopp
  • mi amas vin , vi amas vin, li amas vin; (..)
  • ('vin'= akusativo)

démb ji - Preterito[Soppi]

  • démb ji - Preterito/ + -is: mi amis vin, vi amis vin, li amis vin (vin= akusativo)

muj gi - Futuro[Soppi]

Futuro / + -os: mi amos vin, vi amos vin, li amos vin (vin= akusativo)

Kondicionalo[Soppi]

Kondicionalo -us mi amus vin (vin= akusativo)

ndigtal - Imperativo[Soppi]

  • ndigtal - Imperativo +-u amu min! diru! - (wax ! )

Infinitivo[Soppi]

Infinitivo + -i: Mi volas lerni la internacian lingvon = Mi volas lerni Esperanton (-n = akusativo)

  • Tobio estas hundo. (xat )
  • Marko karesas hundon. (karesas - raay) (hundon= akusativo)
  • Marko estas amiko de Maria. ( )
  • Maria salutas amikon kaj vidas hundon. (vidas - gisee ) (amikon= akusativo)

laŋ / Demanda frazo[Soppi]

  • Demanda frazo: Ĉu ? (laaj / laajte)
  • Ĉu vi komprenas min? Jes, mi komprenas vin. (komprenas = nànd )
  • Ne, mi ne komprenas vin. (ne komprenas - nàndul); (komprenas = nànd )
  • Ĉu vi komprenas vorton? (vorto - kaddu; vorton= akusativo)
  • Mi ne komprenas vorton = (jup)
  • Vorton ne komprenas mi = (jup)
  • Vorton mi ne komprenas = (jup)

Tabelo de korelativaj vortoj[Soppi]

Silabo i[Soppi]

  • "i"; (nedifinita - fr. indéfini)

Antaŭsilaboj[Soppi]

  • k+i+... ki- demandovorto -
  • t+i+... ti- indikvorto - ( )
  • i- +( )
  • ĉ+i+ ... ĉi- - ( )
  • ne+n + i- neni-
  • Antaŭsilabo - Mallonga klarigo
  • ki- kio - kan ; kiu - lan; demandovorto -(kiu? - kan; kio? - lan;)
  • ti- 'indikvorto' -
  • i- iu -
  • ĉi- ĉiu -
  • neni- neniu -
  • (5 x 9 = 45 korelativaj vortoj - tabelvortoj):

Postsilaboj[Soppi]

Postsilabo - Mallonga klarigo

  • -o nedifinita aĵo -
  • -u individuo, difinita aĵo, -
  • -a eco -
  • -el maniero -
  • -e loko -
  • -am tempo -
  • -om kvanto -
  • -al kialo -
  • -es posedanto -

45 korelativaj vortoj - tabelvortoj:[Soppi]

  • kio - tio - io - ĉio - nenio -
  • kiu - tiu - iu - ĉiu - neniu -
  • kia - tia - ia - ĉia - nenia -
  • kiel - tiel - iel - ĉiel - neniel -
  • kie - tie - ie - ĉie - nenie -
  • kiam - tiam - iam - ĉiam - neniam -
  • kiom - tiom - iom - ĉiom - neniom -
  • kial - tial - ial - ĉial - nenial -
  • kies - ties - ies - ĉies - nenies -



wañi ñi i - Nombro, Nombrado, arabo cifero[Soppi]

  • Nombro, Nombrado, arabo cifero ( ) , araboj ciferoj
  • nul 0
  • unu 1 --- ses 6 --- dek unu 11 --- cent 100
  • du 2 --- sep 7 --- dekdu 12 --- ducent 200
  • tri 3 --- ok 8 --- dudek 20 --- mil 1000
  • kvar 4 --- nau 9 --- dudek unu 21 --- du mil 2000
  • kvin 5 --- dek 10 --- tridek 30 --- du mil unu 2001
  • "miliono" 1'000’000

roma cifero: I II III IV V VI VII VIII IX X C M "Bonan nokton!"


wañi ñi i - Kardinalaj numbroj[Soppi]

kardinalaj numbroj+ -a:

  • unua: 1.
  • dua: 2.


Baatukaay[Soppi]

  • grand / a - rey, mag
  • malgrand / a - tuuti, ndaw
  • manĝ / i - lekk
  • trink / i - naan
  • dorm / i - nelaw; mi dormas; dorm / i:

(traduko en franca lingvo):

  • dorm / i: dormir, reposer;
  • dormo 1.: sommeil;
  • dormo 2.: sommeil, repos;
  • dormema: ensommeillé;
  • dormegi: dormir d'un sommeil de plomb;
  • dormeti: sommeiller, somnoler;
  • dormigi: endormir;
  • endormigi: endormir;
  • endormiĝi: s'endormir;
  • fordormi: manquer;
  • maldormi: rester éveillé, veiller ;
  • sendormeco: insomnie;
  • dormigilo: somnifère;
  • dormilo: élément de literie;
  • dormomalsano: maladie du sommeil.
  • dormemo: sommeil .

  • mort / i - dee (la mort / o; , li mortas; mort/a, mort / e;)
  • ir / i - dox, dem
  • ven / i - ñow/ñew
  • don / i - may, jox
  • pren / i - jël;
  • parol / i - wax; la parolo; li parolas,
  • am / i - nob, sopp
  • kiu? - kan
  • kio? - lan
  • hom / o - nit
  • viro - goor
  • edzin / o, homin / o, sinjorin / o, virin /o - jigeen
  • kap / o - bopp; (Mia kapo doloras!)
  • okul / o - bët
  • orel / o - nopp
  • nas / o - bakkan
  • buŝ / o - gemmiñ
  • dent / o - bëñ
  • lang / o - lammiñ
  • kor / o - xol
  • man / o - loxo
  • pied / o - tank
  • akv / o - ndox; la akvo estas klara;
  • fajr / o - safara; flam / o - (safara);
  • sun / o - jant; mi estas la plej feliĉa homo sub la suno;
  • lun / o - weer; fazoj de la luno; la lunoj de Jupitero; la plenluno disvastigis lumon preskaŭ tagan

Salaamaalekum[Soppi]

  • Salaamaalekum ! (Paco estus kun vi!); Bonan tagon ! Saluton!
  • Maalekum salaam ! (Kaj kun vi estus paco!); Bonan tagon ! Saluton!
  • Bonan matenon!
  • Bonan nokton!
  • Bonan tagon!
  • Bonan vesperon!
  • Ba beneen (yoon). Ĝis (la) revido!

Baatukaayuea.org Radikoj-685:[Soppi]

a[Soppi]

  • hom / o - nit ki;
  • homoj - nit ñi; (pluralo/fr. le pluriel)
  • hom / a - (adjektivo) ;
  • aĉet / i - jënda / jénd;
  • aĉet / o - (..) (substantivo);
  • aĉet / i - (infinitivo); (jënda / jénd);
  • + -j - (pluralo); (fr. le pluriel)


  • a. - (bela - raphet ; bela - taaru); (fr.: suffixe adjectival) homo / homa - (substantivo / adjektivo); Finaĵo
  • -Aĉ - domo (malbela domo); (fr.:suffixe péjoratif); bela; mal-; mal+bela=malbela;Finajxo; domo - naik; (bela - raphet); domo → domacxo; (PMEG -Acx); Domo; [1] PMEG gramatiko
  • aĉet / i - jënda / jénd; aĉet / o - (..); (aĉet / i - infinitivo); aĉeti - jaynda;
    bela germana domo
    ;
    domo (malbela domo)
    ; Domo
  • -Ad - (fr. suffixe d'action): uz/o; uz/i - (fr. user): la uzado de la artikolo estas tia sama, kiel en aliaj lingvoj; uzo → uzado = daŭra, regula uzo; (PMEG 38.2.2. AD = “dauxra ago”).Uzo ;UZO; Internet; Tutmonda uzado de la interreto; (Kutimo - ( cosaan));((cosaan))
  • adres / o - (fr.: l'adresse); adresi -(verbo); (sendanto / ricevonto de la letero);
  • aer/o - Ngelaw; aero - nguelarw; (fr. l'air); Aero
  • afer/o - mbir mi (Substantivo); (aferoj - mbir yi); afer/o - afeer bi; (aferoj - afeer yi)
  • afrik/o - Afrig; Afriko
  • ag/i - ( def); agi - waxaale; ago - jayf; Agi; AGI; kunagi - (..); kunago - (..); interago
  • aĝ/o - att; Aĝo; (jaro - (at mi) At; (jaroj - at yi); Jaro; [2]


  • aĥ ! - (aĥ ! = forta surprizo ! ); Surprizo; surprizi - jaaxal; surprizo - .. ; esti surpriza - ..; (PMEG 18.3.);
  • ajn - .. ; (ie ajn - .. ; (iu ajn - ..); (iu ajn - .. ; (io ajn - ..; (PMEG 14.3.4.); ; iu - ..;
  • -Aĵ - -Aĵ; (sufikso - ..; vortfinaĵo - .. ); (posedaĵo ; propr o - .. ); Finaĵo; Posedaĵo ; Posedo;
  • akcept/i - nangu;
  • akv/o - ndorh; akvi - rawesh; Ndox; Yolaakon; Akvo
  • al - (Al montras celon: mi iras nun al la onklo);montri - ..;(celo - .. ; (iri - .. ;(onklo - .. ; al; AL; al PMEG

  • -An - - klubo → klubano; (klubo - boyet bi); -->("klubano" - ) ); klubo
  • ankaŭ -
  • ankoraŭ, - ; ankoraŭ ne - ;
  • anstataŭ -; anstataŭigi - ; (anstataŭ- ); anstataŭ - ; anstataŭ - ;
  • -Ant - (participo -); --> dum la ago — la ago ankoraŭ ne finiĝis, leganta = tia, ke oni ankoraux legas; ant ANT;
  • antaŭ - ; (antaŭ - ); (antaŭ - ) ;
  • aparat/o - ; sonaparato - ; respondaparato - ; telefona respondaparato - (telefon bi);(waxsori wi)(waxsufe)Telefono; lauxtilo - ; sono - ; Sono; aparato;
  • apart/a - ; apartaĵo - apartamento - ; Apartamento
  • apenaŭ - (..);
  • aper//i - feeñ; malaperi - meles;
  • april/o - awril ; Aprilo; 4 - ; monato - weer ; Monato; Monato - Weer; januraro - Samwie; februaro - Fewirie; marto - Maars; aprilo - Awril; majo - Mee; junio- Suwe; julio - Sulet; aŭgusto - Ut; septembro - Sattumbar; oktobro - Oktoobar; novembro - Nowembar; decembro - Disambar;

  • apud - apud (apud la altaro)
  • -Ar - -ar(sufikso - .. ; vortfinaĵxo - .. ; (vorto - kaddu ); (vorto - kaadu ); vortaro - Baatukaay; vortaro - Baatukaay  ; ar Ar;
  • aranĝ/i - dogal;
  • artikol/o (literaturo) - (..)  ; nedifinita artikolo (gramatiko)- ; difinita artikolo (gramatiko): la; la; artikolo (gramatiko) -; (skribaĵo - ; skribo - ; teksto - ); literaturo - Njàngat; Literaturo - ;

  • art/o - Fànn; belartoj -; arĥitekturo(arkitekturo - (..); arkitektura fako - ; Beletro; Beletro (aux belliteraturo); beletro - (..), muziko - Way , skulptarto --> (skulptartisto - ); pentrarto - );
  • as - as (finaĵo) prezenco verba tempo montranta la estantecon; as-tempo, nun-tempo. (-->preterito. futuro, imperfekto, perfekto, pluskvamperfekto); prezenco - mi lernas, vi lernas .... ( lerni - jang;)Prezenco; as As; lerni - jang; lerni -janga; lerni - ñang;
  • asoci/o - kompin; firmao - kompin; firmao (kompin); (ni asocias asocion) ----> asoci/i -; asoci/o - Asocio de Sudorient-Aziaj Nacioj; (ASAN); Asocio de Sudorient-Aziaj Nacioj; (ASAN); ASEAN; ASAN; Asocio; (alianco - (..) ); Alianco;

  • aspekt//i - seet; aspekti simile - (..);  ; tre - ; aspekti simile - ; aspekti - seet; aspekto - melokaan;
  • at - (pasiva participo - dauxrado aux ripetado)(gramatiko); pasiva participo - ; pasiva - ; participo - ; Gramatiko; at AT;at

  • atend/i - ; atend/i - ; (atendo-kompenso - );
  • atent/a - ; atenta - atento - ; (atento - )

  • ating/i -; atingi (vilagxon), (urbon, lokon, ejon) - ;
  • aŭ -
  • aŭd/i - ; aŭdi (parolon) - ; aŭdi paroladon - ;
  • aŭskult/i - ;
  • aŭgust/o - Ut; aŭgusto - Ut; Aŭgusto; ok - 8 - ; monato - weer; Monato
  • aŭstrali/o - (la sxtato "aŭstralio") - aŭstrali/o - (la kontinento "aŭstralio") - Aŭstralio;
  • aŭtobus/o - (publika aŭtobuso) - ; publika aŭtobuso -  ; aŭtobuso - ;Aŭtobuso;
  • aŭtomobil/o - ; aŭti -; Aŭtomobilo;Aŭto
  • aŭtun/o - ; aŭtun/o -; aŭtun/o - ; Aŭtuno; aŭtuna - ;
  • av/o - ; (patro de patro - ); avo - ; (patro de patrino - ; gepatroj de patrino - ; gepatroj - ;
  • Azi/o - ; ; aziano -  ; Azio

b[Soppi]

c[Soppi]


o[Soppi]

  • o - -o; (amiko- xarit bi; tajloro - nawkat bi ; ĉevalo - fas wi ; krajono - ?, broso - boros bi)
  • -Obl - “multipliko”. (kvanto - saam bi); (1 saam bi) (du → duoblo = kvanto duobla - (2 saam bi) ); (Matematikaj esprimoj - Xayma )
  • ofic/o - (yen bi) ; (oficejo - (yen bi))
  • oft/e - ?
  • ok - (8) Juróom ñett 8
  • okaz//i - jib ; kio okazis ? ? Akcidento okazis - ; (Okazu, kio okazi devas)

  • okcident/o - [[ ]]; [[ ]]; (okcident/a - okcident/e - )
  • oktobr / o - [[ ]]
  • rigard / i -
  • vid / i -
  • okup/i - ( ); ekokupi - ; (Sin okupi pri arto. -
  • ol - (ŝi estas pli ol bela, ŝi estas belega)
  • -On, ON = “divido”.( du → duono 1/2 - ) (Matematikaj esprimoj - )
  • oni - ) (oni kredas, ke kometoj anoncas malfeliĉon)
  • onkl / o -
  • ont - (Aktivaj participoj - ) (Viro, kiu poste legos, estas legonta viro.)
  • -Op - “grupo kun certa nombro da membroj” :du → duopo = grupo de du, paro; dek → dekopo = grupo de dek
  • opini/i - ; (opinio - )
  • ordinar/a -
  • ord/o - ; orda - ; ordema - ; ordigi -
  • organiz/i - ; (ordo); (organizo); organizo -
  • orient/o - [[ ]] O; (orienta - )
oriento - O; okcidento - W ; nordo - N; Sudo - S

  • os - ( ...) Mi vidos - Waan arki doonaa. (Morgaŭ estos lundo.)- ...)
  • ot - pasiva participo (OT - stato (xaal) antaŭ ago) Oni elektu OT-participon, se temas pri stato ( ...) antaŭ la ago. (Libro, kiun oni poste legos, estas legota libro.)
  • ov/o - [[ ]]

p[Soppi]

  • pac/o - nabad
  • paĉj/o - (- ) (Patro - → Paĉjo) (-ĉj, - ( Karesvorto por patro ( ): „Patreto! Paĉjo!“) Patro: (): Paĉjo! (Patreto!)
  • pag / i - san-wó
  • paĝ/o -
  • pan/o -
  • paper/o -; (leteropapero - ; - leterpapero - )
  • pardon/i - ; (Pardonu! Pardonu min - !)
  • parol//i - ; (parolo -; (paroli pri.. - )
  • part/o - ; (rezervparto - )
  • pas//i, - (li pasis al mi - ) (pasi sur la strato, la placo, tra kampo); (paso - pasejo en monto - ; lia tago pasadis en studado;
  • patr / o -
  • pec/o - , (peco da pano - )
  • pend//i - (la filo dependas de sia patro - )
  • pens//i -
  • per - ( ) (Per hakilo ni hakas; sin nutri per legomoj; hak/i - ; (legom/o - legomoj - ) - (nutr/a - ; nutr/o - ; nutra manĝaĵo - ( ); plenigi botelon per akvo;)
  • perd/i - , (perdo - )
  • perfekt/a - ; ()( ); (mi komprenas perfekte - ) ; perfekte ludi pianon;
  • period/o -
  • permes/i -
  • person/o - ; persona/persone - ; person/a( ): mia persona situacio; person/e ( ): mi konas lin persone
  • pet/i -
  • pied/o - ; piediri - ; planko - ; piediranto -
  • plaĉ//i - ; (bone plaĉas al mi - ); (tre plaĉas al mi ĉi tie); plaĉa -
  • plan/o -
  • plej - (Superlativo)- plej ofte - ; (Aŭgusto estas mia plej amata filo.)forta - pli forta (ol) - - plej forta (el) - (Akceptu mian plej koran dankon.)
  • plen/a -
  • plezur /o -
  • pli - (Komperativo) ; pli kaj pli - ; (lakto estas pli nutra, ol vino);(nutr/a - nafaqo);
  • plu - ( ); ktp (k·t·p ← kaj tiel plu) -
  • plur/aj - (pluraj personoj atestis tion);(pruvi - )
  • plus - (2 + 2 = 4 → Du plus du faras kvar.)(matematiko - [[ ]])
  • po - (la drapo kostas po 2 $ dolaroj por metro (2 dolarojn por ĉiu metro);
  • poem/o -
  • pom/o - [[ ]]
  • popol/o -
  • popular/a -
  • por -
  • pord / o -
  • port/i -
  • post - ; La virineto kaŝis sin post kelkaj altaj ŝtonoj. post - dabaddeed, (kaddib); post kiam - (- Post kiam li alvenis, ni manĝis.) ; post tio - (Kvaronon da horo post tiuj vortoj ...)
  • poŝt/o - ; poŝtkarto -
  • pov/i -
  • pra- - “antaŭ tre longa tempo, primitiva”; origino de la mondo - ; tempo → pratempo = la komenca tempo de la homaro aŭ de la mondo; (avino - ; avo - ); (patro); (avo); praavo, praavino
  • precip/e, - La lando vivas precipe el vitkultivado; (vino -
  • prefer/i -  ;
  • preleg//i - )+(publiko - ); prelego/prelegoj -
  • pren/i -
  • pres/i - (libro - )
  • preskaŭ -
  • pret/a - Mi estas preta preni, rompi la lancon por la vero. (lanco - )
  • preter - (Li pasis preter mi - )
  • prezent/i -

  • prezid/i, - ( ) ( ); (prezidanto - ); prezidento - ; (Francujo, Francio - Faraas; Germanujo, Germanio - Almaañ , Usono Diiwaan yu Bennoo : prezidento)

  • prez/o -
  • pri - (Prepozicio - )Li parolas pri leono. La temo de la prelego estas leono. (leono - [[ ]])
  • princip/o -
  • printemp/o - ; (printempe - ); [[ ]]
  • pro - (prepozicio) Ŝiaj dentoj frapadis pro malvarmo. (dento -)dentisto - )(dentbroso - )
  • problem/o -
  • produkt/i - ; produkto - (fabrikado)(produktado) - ; (nur produkto de mia fantazio); (fabriko - )
  • program/o - ; (sistema programaro: Ilprogramoj de komputa sistemo necesaj por funkciigi aplikajn programojn; aplika programaro: Kolekto da aplikaj programoj por iu ekstera aplika tereno (kontraste al sistema programaro).)
  • proksim/a - ; pli proksima (ol) - ; plej proksima (el) -
  • propon/i - ; propono -
  • propr/a - ; (kun propraj okuli- ;) (Fidu propran okulon.) (fido - ; fid/i - )
  • prov/i - ( );(provi instrumenton, maŝinon, ponton, ĉapelon); (instrumento - )(ponto- );(ĉapelon- );'Montru al mi provon de via aktora arto.
  • publik/o - 111
  • punkt/o - dhibic, joojis; (akurata - )
  • pup/o - ; دميةla infano serĉis sian pupon (ludi - ) (kokino - ); (kokineto- ); Pupo (ludilo)
  • pur/a -



r[Soppi]

  • radi/o - rajo ; radio - ;
  • rajt/o - (..); rajta - ;
  • rakont/i - léeb; rakonti - netali; rakonti - nettali; rakonti historion - (..); rakonto - léeb (bi); historio - léeb (b-) historio - leep (b-) ; historio - Taariix
  • rapid/a - gaaw;
  • raport/i - (..) ; (raportisto - ; raporto - )
  • re- - (..) (ree - ); ĉiufoje (relegi) - ; saluti → resaluti = respondi saluton per saluto; diri → rediri = diri denove la saman aferon;
  • redakt/i - (..); (gazeto - surnaal (b-)) ; (redakti artikolon, raporton, cirkuleron, leteron) (avizo, komunikaĵo; mesaĝo - ;(leter / o - araf ;letero - bataaxal (b-); letero - leetar (b-)); (cirkulero - ; ( ; redaktisto - ; redaktoro -
  • region/o - ; regiona -
  • regul/o - ; regula - ; regule -
  • reklam/o - reklami -
  • rekt/a - ; (rekta linio - ; iru rekte! - !)
  • renkont/i - ; (mi renkontis lin hejme - )
  • respond/i - uyu; respondi - wuyu ; respondo - tontu (b-);
  • rest//i - des;
  • ret/o - ; La interreto - Internet; komputilo - [[ ]];(Por la fakuloj „la Interreto“ estas unu speciala el multaj interretoj;)
  • ricev / i - jot;
  • riĉ/a - ; (riĉo - ; riĉeco - )
  • rid//i - keeku; ridi - kex-kexi; ridi - ree ree; (rideti - ; (ridet/o) ; (ridinda - )
  • rigard/i - (vid/i - )
  • rilat/i - : (mi ne povas kompreni kiel via konkludo rilatas kun viaj premisoj.) (rilato - ; (rilatoj - ); (relatoj - ); (premiso: kondiĉo, bazo)(maksimo, principo -)
  • rimark/i -
  • river/o - [[ ]]
  • romp/i - ; (rompi brakon - ; rompi sian vorton - )

s[Soppi]

  • sabat / o - [[ ]]
  • saĝ / a - ; (saĝeco - ); (intelekto, menso, racio - )
  • salon/o - (manĝosalono - ); (salono, eleganta ĉambro); ; (legosalono - );(libro - )
  • salut / i -
  • sam/a - ; (de sama koloro, de sama valoro); (kolor/o - ); (valor/o - )
  • san/a - ; esti sana -; saniĝi - ; sanigi - ; sano - ; (la sana homa menso - ; (sana menso en sana korpo);
  • sat/a - (); esti sata - ; ("sata malsatan ne povas kompreni" - sata homo ne povas kompreni malsatan homon) L. L. Zamenhof; C. Rogister ed.: Proverbaro esperanta, Stafeto, La Laguna, 1974 ISBN 400-7609-6
  • scienc/o - [[ ]], [[ ]]; sciencisto - [[ ]], [[ ]]
  • sci/i - ; scio - ; (mi volas scii; mi deziras scii - ;)
  • se -
  • sed -
  • seĝ / o -
  • sekv/i - ; sekve - ;
  • semajn/o - ; semajnfino - ; (labortago - ); (laboro - ); (tag/o -);
  • sen -
  • senc / o -
  • send/i - rán; sendito - ; sendi per poŝto - [[ ]]
  • sent / i -
  • sep - (7)
  • septembr / o - [[ ]]
  • serĉ/i - ;
  • seri/o - ; (televidserio, filmserio)(filmo - );(matematiko - [[ ]])
  • serv/i - adeegid
  • ses - lix (6)
  • si - ); (Elizabeto lavas sin en la lago); (a sama persono kiel la subjekto, se tiu ne estas mi, ni aŭ vi (aŭ ci))
  • sid//i -
  • signif/i - ; signifa - ; sifnifo - ;
  • simil/a -
  • simpl/a -
  • simul/i - (li ŝainas esti malsana - ); simulilo - (); komputilo - [[ ]]
  • sinjor/o - ; sinjoroj! - ! sinjoro (..)! (..); sinjoro doktoro (s-ro doktoro) - ); s-ro (..); sinjorino (s-ino) - ; sinjorino (..) - (..); mia edzino - ; fraŭlino - ; fraŭlino (..) - (..);
  • sistem/o - ; (nervosistemo, nervsistemo, nerva sistemo, nervo - ); komputilo - [[ ]]
  • situaci/o - ; (komika situacio),(komika - )
  • skatol/o - ; nigra skatolo: (nigra - ), (aeroplano, aviadilo, avio - ),(akcidento - ); (flugo - ), (aerodromo - ); (alo, flugilo, (ŝvebilo) - )

  • skrib / i- bind; skribi - binda; skribi - fitaxu; skribi - rëdda; skribo - bind b-; skribo - leetar b-;

  • sol/a -
  • somer/o - [[]]
  • son//i - (); sono - ; sonbendo - ; surbendigi - ; (surbendigilo - ); (magnetofono - );(brua, laŭta - ); (mallaŭta - )
  • special/a - ; eksperto, specialisto, specialistoj - ; (specialiĝo - )
  • spec/o - ; (iu speco da bestoj); (speci/o: „La origino de specioj“ (verko pri biologio de Ĉ. Darvino))
  • spert/a - ; sperto - ; (li havas grandan sperton en sia fako - )
  • sport/o - ; sport/i - ; Sportisto -
  • staci/o -
  • star // i -
  • strat / o -
  • stud / i - (studento - )
  • stult/a - ; (stultulo - )
  • sub -
  • sud/o - ; [[]]
  • sufiĉ/a - ), sufiĉe - ; (verbo) : sufiĉ/i - tio sufiĉas (por ni) - (..); (tiu sumo ne sufiĉas;)
  • sukces//i - ; sukceso -; (liaj verkoj havis, akiris, ricevis, ĝuis, atingis entuziasman sukceson;)
  • suk/o -
  • sun/o - , ([[ ]]); (stelo - , [[ ]])(stelfiguro - )
  • super -
  • supoz/i - ;(supozeble - ); (mi supozas, ke li baldaŭ alvenos;)
  • supr/e - ; supra - ; (" + n": (mi staris supre sur la monto kaj rigardis malsupren))
  • sur -

ŝ[Soppi]

  • ŝaf/o - [[ ]]
  • ŝajn//i - (); (li ŝainas esti malsana - )
  • ŝanĝ/i - ; sanĝi monon (ĉe banko) - (..); (la vento ŝanĝis sian direkton)
  • ŝat/i - ; mi ŝatas (volonte) .. - ...
  • ŝi - ; (ina persono; ununombra virina pronomo de tria persono)
  • ŝip/o - [[ ]]
  • ŝir/i -
  • ŝtat/o - ; (presidento - )- (presidanto - )

t[Soppi]

  • tabl/o - [[]]
  • tag/o - [[]]
  • tamen -
  • task / o -
  • teatr/o - [[]]
  • tekst/o - (skribi vortojn); (Vorta konsisto de dokumento, ordinare de skribaĵo;) khudbad, oroh, qowl); (gazeto - [[]]; libro - [[]], [[]]); (gazetoteksto, libroteksto)(skribo - ; skribisto, verkisto - ; skriba - ;); tajpi - fi êrô kõwé;
  • telefon/o - (-i ) (telefonlibro - ) (poŝtelefono -)
  • teler/o -
  • televid/o - [[]], gogaanarag (televid/i - )(televidilo - )
  • tem/o - (Tio, pri kio oni parolas, skribas, verkas, pensas;)
  • temp/o - ; ; tempo, epoko -; tempo, epoko - ; tempo, epoko, okazo, ŝanco - ; tempo,okazo, ŝanco - ; tempo, okazo, ŝanco - ; tempo, epoko, periodo - ; tempo, epoko, periodo - ;
  • ten/i - , (fari paroladon - ) (li faris du paroladojn en la komerca ĉambro);
  • ter/o - ; ([[]])
  • terur/o - ; (-a; -e) horora, terura, terure - ;
  • tia - ; (ti- 'indikvorto' - )+ (-a eco - )
  • tial - ; (ti- 'indikvorto' - ))+ (-al kialo - ?)
  • tiam - ; ti- 'indikvorto' - ()+ (-am tempo - )
  • tie - (ti- 'indikvorto' - ())+ (e loko - )
  • tiel - (); (ti- 'indikvorto' - ())+ (-el maniero - ); (li estas tiel granda, kiel vi - )
  • ties, - (ti- 'indikvorto' - ())+ (-es posedanto - )(); "kies panon oni manĝas, ties vorton oni parolas"
  • tim/i - ; tim / o - .. ; (terura, terure, timinda - );
  • tio - ; (ti- 'indikvorto' - ())+ (-o nedifinita aĵo - ); tio estas tre facila;
  • tiom - , (ti- 'indikvorto' - ))+ (-om kvanto - ( ?)) (kiom da kapoj, tiom da opinioj)
  • tiu - ; (ti- 'indikvorto' - ))+ (-u individuo, difinita aĵo, - (),); (tiu estas mia amiko;)
  • tra - d
  • traduk/i - ; traduko, tradukado, tradukaĵo - ; (li tradukis la frazon el la franca lingvo en la internacia lingvo - ;)
  • trakt/i -(fal); traktado - ; (trakti kun la venkinto pri la paco); (venko - )
  • tranĉ/i - , (kudristo, tajloro - ); (tranĉi drapon;)(drapo - );(krioj tranĉis aeron, la noktan silenton;)
  • trans - ( ); (la popoloj loĝantaj trans la maro;)
  • tre - ; (tre granda homo; tre rapide iri; tre laŭte paroli; tre multe da akvo;)
  • tri - (3)
  • trink/i -
  • tro - ; (tro ami ludon; tro da pano;)
  • trov/i -
  • tuj -
  • turn/i - (turni ŝlosilon en la seruro;)
  • tut / a - g

u[Soppi]

  • u - foriĝu! -!, );(laboru = la ago “labori” estas dezirata, petata, ordonata aŭ celata)
  • -Uj, (mono - )(sako - ) mono → monujo = saketo por porti monon; teo - , , teo → teujo;
  • -Ul - (ul/o - ) (persono - ) fremda → fremdulo; (, (; bono, bonulo,) (ulo - )
  • -Um, (kovri - sapo - ); sapo → sapumi = kovri per sapo (= sapi); (folio → foliumi = turni la foliojn de libro por legi)
  • universal/a -
  • universitat/o - [[]]; ( ); (studento -; studado, studio, studo - , ; studi - ; doktoro - )
  • unu - kow
  • urb/o - magaalo, bender
  • us. (Se mi estus riĉa, mi ne laborus.)(laborus = la ago “labori” estas imagata)(Se mi estus sana, mi estus feliĉa.)
  • util/a - d; utili - ; profito, utilo - ;
  • uz/i - (uzi multe da salo)




v[Soppi]

  • vagon/o - layu b- ; vagono - ndaama b-; vagono - oto b-; vagono - saret b-; [3] (Fervojo); Vagono; Vagonaro; Trajno
  • valor/o - njëg l-; valoro - wuloor b-; Valoro;
  • varm/a -nugg; varma - taanga; varma - tang; varmigi - jaaru; Varmo; Fiziko
  • ve - ve!, ve! (lament/i - (kalaame); plend/i - kalaame; plendi- jaambaat); (plendo - ; lamento - ); ve al ni, ni estas ruinigitaj; Ho ve, sinjoro, mia patrino forpelis min el la domo”; ve; VE; Ve;
  • vend/i - jaay; vendisto - jaaykat b-; vendilo;
  • vendred/o - aajuma; vendredo - àjjuma j-; vendredo - gaaw j-; vendredo - Àjjuma; Vendredo;
  • ven//i - dikka; veni - faxeeku; veni - ñëw; veni - ñów; veni - baayeekoo; veni - jóggee ; (malamiko venis en nian landon); (malamiko - ) (Veniano, komunumo de Italio))
  • venk/i - , venko - ndam l-; Venko;
Vesto tra epokoj


  • veter/o - ...; Vetero;
  • vetur//i - dawal; veturi (per) - ; veturilo - (Veturilo)
  • vi - ; vi - ; via - ; via - ; (Vi; Via);
  • viand/o - suux w-; viando - yaapa; viando - yapp w-; viando - yàpp w-; buĉisto - buĉisto; buĉ/i - reendi; buĉi - rey; (virina lango buĉas sen sango);Viando;
    Viandoj
    ;
  • vid/i - gis; vidi - gisee; (rigard/i - (gix ));
  • vilaĝ / o - dëkk b-; vilaĝo - Jolof; Vilagxo;
  • vintr/o - - ; Vintro
  • vir/o - Gόor g-; vira - ; virino - Jigéen j-; virino - jabar j-; virnio - jigéen j-; virino - reew j-; (Ino - (Jigéen j-)); virina - ; femala - ; ina - ; viro Gόor; virina (Jigéen j-)

z[Soppi]


Xool it[Soppi]



  • [4]Baatukaay: Dictionnaire français-wolof par Mamadou Cissé Dictionnaire français-wolof, 2004-07-01; Langues mondes; Langue d'origine: Français; 389 pages
  • Wolof für den Senegal. Kauderwelsch-CD, Wolof-Deutsch; CD (August 2006)
  • [5]Michael Franke Wolof fuer den Senegal Wort fuer Wort Reise Know-How Rump GmbH; Juni 2006 160 Seiten; ISBN 3-89416-280-5; EAN: 9783894162801; Baatukaay: Wolof-Deutsch-Wolof;
  • Wolof-English-Wolof DictionaryWolof-English-Wolof Dictionary Pamela Munro and Dieynaba Gaye, Ay Baati Wolof-A Wolof Dictionary, (revised edition). UCLA Occasional Papers in Linguistics, Number 19. Los Angeles: UCLA Department of Linguistics, 1997.
  • Wolof (english)

Baatukaay - Esperanto Kompaktdisko KD - CD[Soppi]

  • [6] KD Kompaktdisko / CD (ad volumo 56) Esperanto Dahmann / Pusch Eldonejo Peter Rump GmbH D-33649 Bielefeld Reise Know-How Rump GmbH September 2006 - Audio-CD ISBN 3-8317-6220-1 EAN: 9783831762200 (www.books.ch)